CO₂-afvang van een biomassaketel in de kas: lessen van DES Sirjansland

Voor tuinders is CO₂ geen luxe — het is een productiemiddel dat even essentieel is als water en licht. Toch wordt een betrouwbare en betaalbare toegang tot CO₂ steeds moeilijker te waarborgen. WKK-installaties draaien minder uren, de industriële CO₂-levering staat onder druk en de kosten van geleverde vloeibare CO₂ stijgen continu. Voor een groep tomatentelers in Sirjansland, in de Nederlandse provincie Zeeland, was het antwoord om helemaal te stoppen met het vertrouwen op externe levering.

Het resultaat, dat nu al meer dan zes jaar operationeel is, is een van de langstlopende commerciële installaties met Galloxol® CO₂-afvangtechnologie — en een referentiepunt voor telers in heel Europa en daarbuiten die dezelfde vraag stellen: kunnen we onze eigen CO₂ ter plaatse produceren vanuit onze bestaande energie-infrastructuur?

CO₂-afvang bouwen op een biomassaketel: hoe DES is ontstaan

Het verhaal begint met warmte, niet met CO₂. In 2017 richtten Marc Groenewegen van South West Growers en verschillende collega-telers Duurzame Energie Sirjansland (DES) op met een helder doel: de afhankelijkheid van aardgas verminderen door warmte te genereren uit biomassa. CO₂-afvang kwam later in beeld, nadat duidelijk werd dat de rookgassen van de biomassacentrale een waardevolle en grotendeels onbenutte bron van biogene CO₂ waren.

Voor de afvangtechnologie selecteerde de groep een systeem dat was ontwikkeld door Frames — dat nu wordt voortgezet door Green Gas & Liquids — en dat zijn waarde al had bewezen in toepassingen binnen de voedingsmiddelen- en drankenindustrie. De DES-installatie werd in juni 2019 geopend. Vandaag de dag wordt afgevangen CO₂ op de locatie opgeslagen in buffertanks en precies op het moment en in de hoeveelheid die het gewas nodig heeft aan de kas toegevoegd.

Drie voordelen die telers in de praktijk zien

Na jaren van operatie weet Marc precies wat uit biomassaputten afkomstige CO₂ onderscheidt van de alternatieven.

Schonere CO₂, veiligere dosering. Meetgegevens van een eigen luchtkwaliteitssensor tonen consequent lagere NOx- en ethyleenconcentraties bij DES-CO₂ in vergelijking met CO₂ afkomstig uit WKK. Vooral voor jonge planten — die gevoelig zijn voor verhoogde NOx-gehalten — is dit van belang. Dankzij dit schonere profiel kan de teler met grotere zekerheid hogere CO₂-concentraties toepassen.

Precisie en flexibiliteit. Een WKK-installatie produceert CO₂ als bijproduct van de elektriciteitsproductie: deze staat aan of staat uit. DES werkt op basis van modulatie, waardoor CO₂ kan worden gedoseerd als directe reactie op lichtintensiteit, temperatuur en vochtdeficit. South West Growers heeft deze logica geoptimaliseerd in samenwerking met hun klimaatcomputerleverancier en gaat nu door met doseren, zelfs bij verhoogde temperaturen, mits de vochtparameters dit toelaten.

Lager kosten. De economische kant is eenvoudig. Biogene CO₂ ter plaatse is aanzienlijk goedkoper dan vloeibare CO₂ die per tankwagen wordt aangevoerd — een kostenpost die Marc opviel toen hij de locatie in Lepelstraat voor het eerst bezocht, die destijds afhankelijk was van tankwagenleveringen. Naarmate industriële CO₂ schaarser en duurder wordt, wordt het financiële argument voor afvang ter plaatse alleen maar sterker.

CO₂-verrijking en opbrengst: het bewijs stapelt zich op

De overtuiging van Marc over de impact van CO₂ op gewasprestaties is gebaseerd op data, niet op intuïtie. Biomassasensordata van het Trutina-systeem van Gremon Systems toonden een sterkere en snellere toename van droge stof en biomassastapeling in Sirjansland in vergelijking met benchmarkteeltbedrijven. Internationale bezoeken versterkten dit beeld: in Nieuw-Zeeland zagen telers die voorheen hadden gewerkt met CO₂-niveaus onder de ambient buitenconcentraties de grootste afzonderlijke opbrengstverbetering door simpelweg de CO₂ te verhogen tot buitenconcentraties.

De conclusie is helder: het verhogen van de CO₂-concentratie tot — en boven — het omgevingsniveau is een van de meest rendabele ingrepen in de teelt onder glas. Het hebben van een betrouwbare, regelbare bron ter plaatse maakt die ingreep consistent in plaats van afhankelijk van netwercbeschikbaarheid of leverschema's van tankwagens.

Een bewezen model voor telers die overwegen om ter plekke CO₂ te produceren

Het DES-project laat zien wat er haalbaar is wanneer telers een biomassa-warmtebron combineren met Galloxol® CO₂-afvangtechnologie. Het systeem is modulair en kan worden geschaald voor een enkel bedrijf of worden gedeeld door een groep telers met een gemeenschappelijke energiebron. Integratie met bestaande biomassaketels, WKK-installaties of geothermische installaties verloopt eenvoudig.

Als u de CO₂-productie op locatie voor uw glastuinbouwbedrijf overweegt, gaan wij graag het gesprek met u aan.

👉 Ontdek de Galloxol®-technologie 👉 Neem contact op

Thijmen Tiersma, HortiDaily.com, 13 maart 2026. Lees het originele artikel.